CÂY CHÙM NGÂY
Tên khoa học: Moringa oleifera Lam. (M. pterygosperma Gaertn.) thuộc họ Chùm ngây – Moringaceae.
Chùm ngây những năm gần đây được giới thiệu rộng rãi tới người dân Việt Nam, chùm ngây mọc hoang và được trồng, khai thác, sử dụng nhiều nơi trên thế giới do có giá trị kinh tế cao.
Các bộ phận của cây chùm ngây chứa nhiều khoáng chất quan trọng, giàu chất đạm, vitamin, beta-caroten, acid amin và nhiều hợp chất phenol. Cây chùm ngây cung cấp một hỗn hợp gồm nhiều hợp chất quý hiếm như zeatin, quercetin, alpha-sitosterol, caffeoylquinic acid và kaempferol. 
Hoạt chất Giá trị dinh dưỡng
100gr quả
Giá trị dinh dưỡng
100gr lá tươi
Năng lượng 37 kcal 64 kcal
Carbohydrates 8.53 g 8.28 g
Chất đạm 2.1g 9.4g
Chất béo 0.2g 1.4g
Vitamin B1  0.053 mg 0.257 mg
Vitamin B2  0.074 mg 0.66 mg
Vitamin B3  0.62 mg 2.22 mg
Vitamin B6  0.12 mg 1.2 mg
Vitamin C  141 mg 51.7 mg
Canxi 30 mg 185 mg
Sắt 0.36 mg 4 mg
Magiê 45 mg 147 mg
Mangan 0.259 mg 1.063 mg
Phốt pho 50 mg 112 mg
Kali 461 mg 337 mg
Kẽm 0.45 mg 0.6 mg
Natri 42 mg 9 mg
Nước 88.2 g 78.66 g
     
Lá chùm ngây còn chứa nhiều dưỡng chất hơn cả quả và hoa, tính theo trọng lượng, trong đó vitamin C hơn cam 7 lần, vitamin A hơn cà rốt 4 lần, canxi gấp 4 lần sữa, sắt gấp 3 lần cải bó xôi, đạm nhiều gấp đôi sữa chua và potassium gấp 3 lần trái chuối[1]
Công dụng:
  • Rễ  có tính kích thích chuyển máu, gây trung tiện, làm dễ tiêu hóa, trợ tim và bổ tuần hoàn, làm dịu
  • Tác dụng tốt đối với hệ thần kinh
  • Ngừa thai, hoặc có thể gây sẩy thai như vỏ cây [2]
  • Giảm đau và ngừa cơn đau từ quả và hạt trùm ngây
  • Hoa chùm ngây gây kích thích và kích dục.
Cách dùng
  • Lá chùm ngây tươi dùng nấu canh với thịt, tôm, nấm hoặc nấu suông (mùi vị tương tự rau ngót), trộn salad, ăn sống, xào thịt, trứng, xay nhuyễn thành nước sinh tố
  • Hoa chùm ngây có nhiều mật ngọt và giàu dinh dưỡng, làm rau hoặc phơi khô dùng nấu lấy nước uống như một loại trà
  • Trái non được dùng xào, nấu canh, hầm xương, ninh súp như đậu cô ve và cho hương vị gần tương tự măng tây
Lưu ý: nấu canh rau chùm ngây chỉ cần vừa chín tới để bảo tồn tốt nhất dưỡng chất, sử dụng một lượng lá vừa phải vì dinh dưỡng trong rau rất cao, hơn nữa nếu sử dụng nhiều có thể gây tiêu chảy vì chùm ngây có tính hàn. 

Tài liệu tham khảo và chú giải:
Nguyễn Tiến Bân (chủ biên) (2003). Danh lục các loài thực vật Việt Nam. Tập II. Hà Nội: Nhà xuất bản Nông nghiệp. tr. 425.
[1]Roland A. Jansen (2012). Second Generation Biofuels and Biomass: Essential Guide for Investors, Scientists and Decision Makers. John Wiley & Sons. tr. 95.
[2]Trong chùm ngây có alpha-sitosterol cấu trúc giống estrogen nên có thể có tác dụng ngừa thai. Khi người phụ nữ có thai, hormon thai nghén là progesterone bài tiết làm mềm tử cung khiến cơ tử cung không co bóp. Còn alpha-sitosterol trong rau chùm ngây gây co cơ trơn tử cung có thể gây sẩy thai.